Against Gravity - GITMO - Nowe prawa wojny

G.I.T.M.O.

reż. Erik Gandini, Tarik Saleh, Szwecja/Dania 2005, 80 min

KUP NA DVD

"Guantanamo" staje się dziś niemal synonimem słowa "więzienie". Niechlubne praktyki, jakim poddawani są tamtejsi więźniowie, odbiły się echem w całym cywilizowanym świecie, stały się też tematem filmu Erika Gandiniego ("Wideokracja", "Nadprodukcja. Terror konsumpcji"), jednego z najczęściej nagradzanych współczesnych dokumentalistów.

W 2003 roku opinią publiczną Szwecji wstrząsnęła wtedy sprawa 24-letniego Mehdiego Ghezali (Szweda pochodzenia arabskiego) aresztowanego w Afganistanie w 2001 roku przez CIA, które podejrzewało go o działalność terrorystyczną. Ojciec Mehdiego koczował wiele dni w centrum Sztokholmu protestując przeciw bezprawnemu przetrzymywaniu jego syna. Okazało się, że chłopak jest więziony w Guantanamo, bo żeby tam trafić wystarczy zaledwie podejrzenie, że jest się członkiem Al Kaidy. Wkrótce ekipa wyruszyła na Kubę. W Guantanamo pokazano im niemal wszystko z wyjątkiem tego, co ich najbardziej interesowało - więzienia. By dociec prawdy realizatorzy w ciągu dwóch lat kilkakrotnie odwiedzali bazę. Podróżom ekipy towarzyszyły liczne rozmowy telefoniczne, w których amerykańscy oficjele próbowali w dyplomatyczny sposób pozbyć się nieustępliwych filmowców.
Film zrealizowany jest w konwencji reportażu. Sekwencje z bazy wojskowej sąsiadują z wywiadami oraz archiwalnymi zdjęciami z politycznych debat i szokującymi scenami torturowanych więźniów. Reżyserom udało się namówić do rozmów nie tylko stacjonujących w Guantanamo żołnierzy, ale też uwolnionego stamtąd Mehdiego Ghezali i kierującego bazą generała Geoffrey'a Millera. Na wywiad zgodziła się również pułkownik Janis Karpinski - dowódca irackiego więzienia w Abu Ghraib. Zdjęcia torturowanych i poniżanych Irakijczyków obiegły niedawno cały świat. O podobnych "metodach śledczych" opowiadają bohaterowie "GITMO - Nowe prawa wojny", choć wypowiedzi amerykańskich wojskowych rzadko wykraczają poza "regulaminowe" formułki.
"GITMO - Nowe prawa wojny" to perfekcyjnie zrealizowany dokument śledczy. Gandini z właściwą sobie dociekliwością szuka odpowiedzi na nurtujące go pytania. Kim są więźniowie przetrzymywani w Guantanamo? Czy nie obowiązuje ich konwencja genewska? Filmowe śledztwo Gandiniego i Saleha nie przyniosło odpowiedzi na wszystkie dręczące ich pytania. Czy świat pozna kiedyś całą prawdę o Guantanamo?

Wybrane nagrody i wyróżnienia:

2006 - Wyróżnienie Specjalne na FF w Maiami
2006 - Documentary Award na MFF w Seattle

Kategoria: Magazyn Sztuki Dokumentu